Specialisatie Autisme

 

Achter de stilte schuilt de glimlach van het leven

Boba leeft, denkt, voelt en handelt in de geïsoleerde wereld die autisme heet. Het is een kleine wereld die onbeschermd op zoek is naar zichzelf. En dus kwetsbaar, bijna onbereikbaar, in een immense wereld waar de enige samenhang chaos lijkt te zijn. "De glimlach van een kind doet je beseffen dat je leeft." Maar geldt dat eigenlijk ook nog wel als een kind niet méér toont dan de stilte van een kind? Met andere woorden: beseffen we dan ook nog te denken, te voelen, te handelen? Zeg maar: te leven. Het 'probleem' autisme heeft een thuis nodig; de bescherming van visuele orde en optimistische samenhang. Waarom? Omdat iedereen, zowel de sociaal minder aangepaste mens als de mens die hem of haar sociale begeleiding geeft, méér is dan de kleine wereld waarin mensen zichzelf en elkaar gevangen kunnen houden... Naarmate een kind volwassen wordt, wordt de druk hoger; niet in het minst omdat voor de "onzichtbare" beperking die autisme is, veel onbegrip is, terwijl juist deze mensen zo kwetsbaar zijn. De verwachtingen worden steeds hoger; de maatschappij stelt steeds meer eisen. Begeleiding en bescherming is dan ook een doorlopend proces.

Boba is de droom van Liesbeth Palit. De enthousiaste bezieling van iemand die achter de stilte durft te kijken; de autismestoornis heeft leren kennen, zowel door studie als door ervaring. Ze is bijzonder persoonlijk, eigen in haar benaderingswijze, maar vooral iemand die de kleine autistische 'binnenwereld' geduldig weet te betreden. Aandacht staat altijd centraal; voor Liesbeth, haar medewerkers, haar cliënten en hun omgeving. Want de verantwoordelijkheid voor elkaar is gezamenlijk. Het resultaat: een duurzame en kleurrijke relatie met een verstoord, maar altijd getalenteerd leven.

Autisme schuilt bij Boba. Voor de 'striemende regen' aan zintuiglijke indrukken die een wirwar van ongecoördineerde associaties oproepen. Mensen met een stoornis binnen het autismespectrum vragen dan ook om een concrete communicatie. Om de behoefte aan veiligheid en voorspelbaarheid de basis van verdere ontwikkeling te laten zijn. De ontplooiing van vaardigheden stimuleert. Huishoudelijke activiteiten, zelfredzaamheid, werkgedrag, sociaal functioneren, vrijetijdsbeleving, functionele interactie en scholing krijgen actief aandacht. Maar de echte stimulans komt vooral voort uit langdurige persoonlijke betrokkenheid. Ieder mens is uniek. Of iemand nu leeft in een kleine of een grote wereld. Allen zijn we immers onbeschermd op zoek naar onszelf.

Boba bewijst dagelijks dat een combinatie van deskundigheid en praktisch handelen dé methode is om autisme uit haar alles stagnerende isolement te halen. De grote variatie aan stoornissen binnen het autismespectrum vragen om stimulerende helderheid; niet om nog meer verwarring. Want het is al zo moeilijk om elkaar met 'gewone' signalen te begrijpen. Niet nog meer onbegrip. Maar concrete communicatie die motiveert, zodat de ontwikkeling op school, werk en/of vrije tijd effectief wordt gerealiseerd. De meest stimulerende voorwaarden voor ontwikkeling zijn het gevoel van herkenning en erkenning.

Autisme algemeen

Autisme is een stoornis in het autismespectrum. Het is een ontwikkelingsstoornis. Er ontstaan problemen in het spontaan kunnen waarnemen van zinvolle verbanden in een complex van informatie en prikkels. Basiskenmerken zijn communicatie- en omgangsproblemen. Daarom bestaat de basis uit voortdurende hulp aanreiken in het leren van conceptuele betekenissen in alle fundamentele gedragsaspecten van het dagelijks bestaan. Autisme is dus eigenlijk een stoornis in de prikkel- en informatieverwerking. Mensen met autisme zien, ruiken, horen, voelen en proeven normaal, maar de ervaring en verwerking van deze prikkels verloopt anders. Daarnaast nemen mensen met autisme de dagelijks binnenkomende informatie anders op, de wereld wordt gezien in details, niet in gehelen. De oorzaak van autisme is nog steeds niet bekend, maar het vermoeden bestaat dat het bij autisme gaat om gevolgen van een organische hersenstoornis, waarbij erfelijkheidsfactoren in 90% van de gevallen een rol spelen.

Informatieverwerking

De informatieverwerking verloopt gestoord: informatie wordt anders opgeslagen en verwerkt. De wereld bestaat voor mensen met deze stoornis uit losse fragmenten, want de logische samenhang ontbreekt en er onvoldoende inzicht ontstaat in wat men ervaart. Autisten leggen daardoor onvoldoende en vreemde associaties, en het vermogen op opgedane kennis op een breder vlak toe te passen is ontoereikend. Een persoon met een autistische stoornis zoekt in de voor hem onoverzichtelijke wereld zekerheid en veiligheid door zich vast te klampen aan details en vaste gewoontes. Vaak is er sprake van een allesoverheersende gedachte of bezigheid, die steeds wordt herhaald (preoccupatie). Veranderingen kunnen hem in grote paniek brengen. Dit alles kan in hun omgeving veel verwarring en onbegrip veroorzaken.

Prikkelverwerking

Mensen met een autistische stoornis vangen vaak veel meer prikkels op dan mensen die niet autistisch zijn. Ze horen, zien, ruiken of voelen sterker of ervaren in ieder geval de prikkels sterker of juist minder sterk. Autisten hebben ook moeite om de prikkels op een juiste manier te selecteren en verwerken. Moeite met het afsluiten voor niet relevante prikkels en het tot een zinvol geheel brengen van als die prikkels lijken hierbij het grootste probleem. Veel prikkels betekent veel informatie verwerken en in de juiste context plaatsen, dat kost energie. Vandaar dat autisten vaak moe zijn als ze in een drukke, prikkelrijke omgeving zijn geweest. Als je niet weet waar de geluiden, lichten, bepaalde geuren of aanrakingen vandaan komen, roept dit angst op. Dit maakt dat een autist het liefst altijd in het bekende en vertrouwde blijft hangen en slecht tegen veranderingen kan. Nieuwe omgevingen en situaties betekenen nieuwe prikkels, niet weten wat er gaat gebeuren en dus angst en onzekerheid.

Herhalingen

Ook het voor de autist kenmerkende herhalen, de obsessies en bepaalde zeer rigide patronen en gewoontes zijn hieruit te verklaren. Herhaling is vertrouwd, bekend en de autist weet wat er gaat gebeuren. Hierdoor is het veilig en geeft het de autist een stukje houvast in de onbekende omgeving.